Osiedle Świniary

Lokalizacja Świniary to najbardziej wysunięte na północ osiedle Wrocławia (w strukturach dawnej dzielnicy Psie Pole), położone na prawym brzegu Odry. Jest to obszar o wybitnie podmiejskim, wręcz wiejskim charakterze, otoczony malowniczymi terenami zielonymi – Lasem Rędzińskim, Lasem Osobowickim oraz rozległymi łąkami i dawnymi polami irygacyjnymi. Zabudowa osiedla to niemal wyłącznie domy jednorodzinne, gospodarstwa oraz historyczne obiekty folwarczne. Sercem osiedla i jego najbardziej charakterystycznym punktem jest zabytkowy zespół pałacowo-folwarczny. Świniary graniczą z Osobowicami-Rędzinem, Lipą Piotrowską, Widawą, a od północy bezpośrednio z miejscowościami gminy Oborniki Śląskie (np. Szewce) oraz gminy Wisznia Mała.

Krótki zarys historyczny Miejscowość ma bardzo dawną historię – pierwsza udokumentowana wzmianka o wsi pochodzi z 1201 roku, kiedy to została wymieniona jako Zwinari. Nazwa ma charakter służebny i wskazuje, że pierwotni mieszkańcy osady zajmowali się hodowlą trzody chlewnej na potrzeby grodu książęcego. Przez wieki Świniary (Schweinern) rozwijały się jako bogata wieś rybacko-rolnicza, ściśle związana z bliskością rzeki Odry i jej dopływów.

W drugiej połowie XIX wieku tutejszy majątek ziemski przeszedł na własność miasta Wrocławia, co zaowocowało m.in. wzniesieniem w 1845 roku (i przebudową pod koniec XIX w.) eklektycznego pałacu z elementami neogotyku, neorenesansu i stylu neoromańskiego, otoczonego parkiem. Wokół wsi zaczęły także powstawać potężne wrocławskie pola irygacyjne (pola irygowane ściekami miejskimi), które przez ponad wiek stanowiły unikalny w skali Europy naturalny system oczyszczania wód. Świniary zostały oficjalnie włączone w granice administracyjne Wrocławia 1 stycznia 1973 roku. Dzięki unikalnemu położeniu i rygorystycznym przepisom ochrony przyrody osiedle to nie uległo masowej, deweloperskiej urbanizacji, pozostając jedną z najspokojniejszych i najbardziej zielonych enklaw na mapie współczesnego Wrocławia.