Osiedle Stare Miasto

Lokalizacja Stare Miasto to absolutne serce, wizytówka i historyczne centrum Wrocławia. Obszar ten charakteryzuje się unikalną w skali europejskiej, monumentalną architekturą – od gotyku i baroku po wybitne dzieła modernizmu. Urbanistycznymi osiami osiedla są średniowieczny Rynek (jeden z największych w Europie), plac Solny oraz ulica Świdnicka. Naturalne granice Starego Miasta od południa, zachodu i wschodu wyznacza zielona fosa miejska (Promenada Staromiejska), a od północy koryto Odry z malowniczym kompleksem wysp odrzańskich (m.in. Słodowa, Piasek, Tamka). Graniczy bezpośrednio z Przedmieściem Świdnickim, Szczepinem, Nadodrzem, Ołbinem oraz Przedmieściem Oławskim.

Krótki zarys historyczny Początki Wrocławia wiążą się z sąsiednim Ostrowem Tumskim, jednak to na lewym brzegu Odry, na terenie dzisiejszego Starego Miasta, rozwinął się nowoczesny organizm miejski. Kluczowa była lokacja miasta na prawie magdeburskim w 1242 roku przez księcia Bolesława Rogatkę (po zniszczeniach dokonanych przez najazd mongolski w 1241 roku). Wytyczono wówczas genialny, regularny układ urbanistyczny z ogromnym Rynkiem i siecią prostopadłych ulic, który przetrwał do dziś. Miasto, jako stolica Księstwa Wrocławskiego, a później kluczowy ośrodek Korony Czeskiej, Królestwa Prus i Niemiec, dynamicznie bogaciło się na handlu, co zaowocowało wzniesieniem potężnych obwarowań, monumentalnego Gotyckiego Ratusza oraz wspaniałych świątyń (m.in. bazyliki św. Elżbiety i katedry św. Marii Magdaleny).

Przez stulecia serce Wrocławia było tyglem kulturowym, w którym mieszały się wpływy polskie, czeskie, niemieckie oraz żydowskie (historyczna Dzielnica Czterech Wyznań). Na początku XIX wieku, po zajęciu miasta przez wojska napoleońskie, zburzono duszące miasto mury obronne, zastępując je Promenadą Staromiejską.

Najtragiczniejszy rozdział w historii Starego Miasta zapisała wiosna 1945 roku. Zamieniony w twierdzę (Festung Breslau) Wrocław bronił się przed Armią Czerwoną przez niemal trzy miesiące. W wyniku zaciętych walk i celowych podpaleń, tutejsza zabytkowa tkanka architektoniczna została zniszczona w około 60-75% (niektóre kwartały runęły całkowicie). Po wojnie podjęto gigantyczny, trwający dekady wysiłek rekonstrukcji. Rynek oraz najważniejsze zabytki odbudowano, częściowo przywracając im dawny blask, a luki w zabudowie uzupełniono powojennym modernizmem. Dziś wrocławskie Stare Miasto jest jednym z najważniejszych Pomników Historii w Polsce, tętniącym życiem centrum kulturalnym, turystycznym i akademickim.