Osiedle Plac Grunwaldzki

Lokalizacja Plac Grunwaldzki to jedno z najważniejszych, najbardziej wielkomiejskich i tętniących życiem osiedli Wrocławia, położone we wschodniej części szeroko rozumianego śródmieścia. W rzeczywistości obszar ten nie jest klasycznym placem, lecz ogromną, wielopasmową osią komunikacyjną i handlowo-akademicką, której sercem jest rondo Reagana (duży węzeł przesiadkowy) oraz galeria handlowa Pasaż Grunwaldzki. Osiedle słynie jako „studenckie serce Wrocławia” – to tutaj skupione są główne kampusy Politechniki Wrocławskiej, Uniwersytetu Przyrodniczego, Uniwersytetu Medycznego oraz liczne wydziały Uniwersytetu Wrocławskiego wraz z kultowymi akademikami („Dwudziestolatka”, „Kredka”, „Ołówek”). Graniczy z Ołbinem, Zaciszem-Zalesiem-Szczytnikami (poprzez rzekę), Biskupinem-Sępolnem-Dąbiem-Bartoszowicami oraz Przedmieściem Oławskim i Starym Miastem.

Krótki zarys historyczny Przez wieki były to tereny podmiejskich osad i ogrodów, znane jako Przedmieście Piaskowe (Sandvorstadt). Sytuacja zaczęła się zmieniać po 1808 roku, gdy wyburzono mury miejskie, a rejon zintegrowano z Wrocławiem. Prawdziwym impulsem rozwojowym była budowa na początku XX wieku (1910 r.) monumentalnego Mostu Cesarskiego (dzisiejszy Most Grunwaldzki), który połączył te tereny bezpośrednio z centrum miasta. Wokół nowej osi zaczęły powstawać luksusowe kamienice oraz pierwsze gmachy wyższych uczelni.

Najbardziej dramatyczny i bezwzględny zwrot w historii tego miejsca nastąpił wiosną 1945 roku podczas oblężenia Festung Breslau. Niemieckie dowództwo wojskowe podjęło decyzję o zburzeniu reprezentacyjnej i gęstej zabudowy całej dotychczasowej ulicy Kaiserstraße, aby w zaledwie kilka tygodni, pod ostrzałem, wybudować tam wojskowe lotnisko polowe. Tysiące ludzi zginęło przy przymusowych pracach, a cała okolica została obrócona w perzynę. Z tego lotniska wystartował tylko jeden samolot – z uciekającym z miasta gauleiterem Karlem Hanke.

Po wojnie ogromny, pusty i gruzowiskowy plac (nazywany przez wrocławian „Sachalnem”) stał się gigantycznym placem budowy. Zamiast odtwarzać dawną siatkę ulic, postanowiono wznieść tu nowoczesne centrum akademickie. W latach 70. XX wieku powstał tu m.in. słynny modernistyczny kompleks mieszkalno-usługowy projektu Jadwigi Grabowskiej-Hawrylak, zwany potocznie „Manhattanem” lub „Sedesowcami”, który do dziś jest jedną z ikon architektonicznych Wrocławia.